* NỘI DUNG SÁCH:
Cẩm nang hướng dẫn dành cho bất cứ ai đang muốn nâng cao khả năng viết lách của mình trong khi đào sâu tri thức ở bất cứ bộ môn nào. Cuốn sách đề cao năng lực chuyển hoá của viết lách như một công cụ để học, đưa ra những chiến lược cụ thể để khuyến khích một lối viết lách mạch lạc, tỏ tường. Dù có là học sinh, giáo sư, hay chỉ là một người ham học hỏi, người đọc đều sẽ được truyền cảm hứng qua tri thức của Zinsser để đón nhận việc viết lách như một con đường chạm tới tri thức
* TÁC GIẢ:
William Zinsser (1922-2015) bắt đầu sự nghiệp với tư cách là nhà báo cho tờ New York Herald Tribune vào những năm 1940. Sau đó, ông trở thành nhà văn, biên tập viên, đồng thời giữ vị trí giảng dạy kỹ năng viết tại Đại học Yale những năm 1970. Ông cũng hợp tác với nhiều tạp chí hàng đầu như The New York Times, The New Yorker…
* MỘT SỐ TRÍCH ĐOẠN HAY:
⊕ Nỗi sợ viết được gieo vào đầu biết bao con người ngay từ khi còn nhỏ. Trớ trêu thay, tâm lý này lại thường xuất phát từ chính các giáo viên ngữ văn; trong một số trường hợp, họ đã khiến những đứa trẻ có thiên hướng khoa học phải cảm thấy hổ thẹn vì không có “năng khiếu với ngôn từ”, hệt như cách một số giáo viên khoa học khiến những người như tôi khi bé phải cảm thấy mặc cảm vì không giỏi khoa học. Dù được phân loại theo cách nào đi nữa, sự thui chột tự tin như vậy sẽ theo bước chúng ta suốt cuộc đời. (29)
⊕ Chúng ta viết để khám phá xem mình thực sự biết gì và muốn nói điều gì. Với tư cách một người viết, rất nhiều lần chỉ bằng cách đặt bút viết câu này nối tiếp câu kia, và bằng từng bước suy luận tuần tự để đi đến ý nghĩa của điều mình đặt lên trang giấy, tôi đã tự khơi nguồn hiểu biết của bản thân về một chủ đề mà trước đó tôi chẳng có chút ít kiến thức nào. Tôi nhớ đến biết bao lần mà việc đặt bút viết, dù chỉ là một văn bản đơn giản nhất – ví dụ, một lá thư – đã khiến những suy nghĩ còn mù mờ trong đầu tôi trở nên rõ ràng hơn. Viết, tư duy và học hỏi đều nằm trong cùng một tiến trình…
⊕ Cuốn sách bạn đang cầm trên tay không liên quan gì đến văn hư cấu. Tôi chỉ bàn về văn phi hư cấu, tức lối viết dựa trên sự thật – thể loại viết ôm trọn thế giới chúng ta đang sống, và vì thế ta phải chịu trách nhiệm trước sự thật… Người viết phi hư cấu phải chịu trách nhiệm không ngừng nghỉ: Với toàn bộ sự thật, với những con người được nhắc đến trong sách, với các “trích dẫn”, với sắc thái chung của cuốn sách, và với khía cạnh luân lý trong từng câu chuyện được kể. Anh ta cũng phải chịu trách nhiệm với các độc giả của mình… Văn xuôi phi hư cấu suy cho cùng luôn phải thiết lập một mục tiêu, đó là mang đến cho độc giả một tập hợp các dữ kiện, ý tưởng, hoặc góc nhìn mà họ chưa từng có trước khi bắt đầu cầm sách đọc. (99)
⊕ Có hai thể loại viết. Một là văn viết kiến giải nhằm truyền tải thông tin hoặc các ý tưởng có sẵn; bạn có thể gọi nó là Loại A. Loại còn lại là văn viết khám phá nhằm giúp ta tìm ra điều mình muốn nói; hãy gọi nó là Loại B. Cả hai thể loại đều khơi nguồn giá trị và đều hữu ích như nhau… Kiểu viết A là loại hoạt động mà hầu hết tất cả mọi người cần thực hiện để vượt qua mỗi ngày, cả với tư cách người viết lẫn người đọc. Mục đích duy nhất khi ấy là cung cấp thông tin; lối viết này không chứa đựng nội dung sâu xa nào hơn mà người viết có thể tự khám phá thêm trong quá trình viết… Hãy tự hỏi bản thân, “Tôi muốn nói điều gì?”, rồi cố gắng diễn đạt điều đó. Sau đó tự hỏi tiếp, “Tôi đã nói được điều đó chưa?” Hãy đặt mình vào tâm trí người đọc: Liệu câu văn của tôi đã hoàn toàn sáng rõ với ai đó chưa có chút kiến thức gì về chủ đề này chưa? Nếu chưa, hãy nghĩ cách làm cho câu văn rõ ràng hơn, rồi viết lại. Cứ tiếp tục đào sâu suy nghĩ, viết, rồi viết lại. Nếu bạn buộc bản thân phải suy nghĩ rõ ràng, bạn sẽ viết được rõ ràng. Chỉ đơn giản vậy thôi. Phần khó nhất không nằm ở việc viết, mà là tư duy. (96)
⊕ Mọi bài viết đều là hành trình giản lược của tư duy duy lý: Nếu biết cái này thì sẽ tìm được cái kia; hoặc nếu a là thứ cần xác định, thì phương pháp tốt nhất có lẽ là x hoặc y. Đặt bút viết, tư duy và học tập đã hòa làm một. (256)
⊕ Có lẽ không môn học nào là quá khó nếu con người chịu khó tư duy, viết và đọc một cách rành mạch. Thậm chí, có lẽ đã đến lúc cần định nghĩa lại về “ba chữ R căn bản” – chúng nên được chuyển thành đọc (reading), viết (‘riting) và tư duy (reasoning). Khi kết hợp lại, chúng tạo thành sự học. Bằng cách đặt bút viết về một chủ đề mà ta đang cố gắng hiểu, ta mới có thể suy ra được ý nghĩa của nó. Tư duy đã và đang trở thành một kỹ năng thất truyền ở những đứa trẻ thuộc “thế hệ truyền hình”, vốn được biết đến với khả năng tập trung ngắn hạn. Viết có thể giúp lấy lại kỹ năng đó. (42)
* ĐỌC THÊM:
Writing to Learn (Amazon)